Sytuacja na rynku pracy w Polsce jest w tej chwili w zasadzie najlepsza we wsp\u00f3\u0142czesnej historii \u2013 stopa bezrobocia rejestrowanego spad\u0142a poni\u017cej 10%, a bezrobocie BAEL (po wy\u0142\u0105czeniu tych co pracowa\u0107 nie chc\u0105 albo pracuj\u0105 na szaro) zbli\u017ca si\u0119 do 6%. Na koniec IV kwarta\u0142u 2015 stopa bezrobocia rejestrowanego w Poznaniu wynios\u0142a 2,4%, we Wroc\u0142awiu i w Warszawie 3,4%, w Krakowie 4,5%, w Sopocie 3,3%, a w Tychach 3,9%. Ale te dane maj\u0105 tak\u017ce swoj\u0105 drug\u0105 twarz \u2013 powiat szyd\u0142owiecki z 31,5% bezrobociem, radomski \u2013 25,3%, braniewski \u2013 27,3%, piski \u2013 26,3% czy k\u0119trzy\u0144ski \u2013 27,4% (dane GUS).<\/p>\n
Tak, bezrobocie w Polsce wci\u0105\u017c jest problemem. Ale problem ten istnieje tylko w wymiarze regionalnym. W praktyce w wielu aglomeracjach mamy w tej chwili rynek pracownika \u2013 doskona\u0142\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej topracownik dyktuje warunki. Istotnym problemem rynku pracy w Polsce jest jednak niska mobilno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w w obr\u0119bie naszego kraju. To jest trudno wyt\u0142umaczalny fenomen, \u017ce pewnej cz\u0119\u015bci Polak\u00f3w \u0142atwiej jest w poszukiwaniu pracy wyprowadzi\u0107 si\u0119 do obcego kulturowo i oddalonego o 1500 km Londynu, ni\u017c przenie\u015b\u0107 si\u0119 o 150 km do Poznania czy Warszawy.<\/p>\n
Niska mobilno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w bierze si\u0119 w du\u017cym stopniu ze \u017ale funkcjonuj\u0105cego rynku mieszkaniowego. A\u017c dziw \u017ce tak rzadko w Polsce o tym rozmawiamy \u2013 na Zachodzie po\u0142\u0105czenie dyskusji o rynku pracy i rynku mieszkaniowym jest ca\u0142kowicie naturalne. Bo je\u015bli osoba poszukuj\u0105ca pracy ma si\u0119 przeprowadzi\u0107 to musi mie\u0107 gdzie zamieszka\u0107. Nie zrobi tego je\u015bli:
\na) ma w\u0142asne mieszkanie\/dom (czasem z kredytem), czyli wyprowadzka b\u0119dzie oznacza\u0142a konieczno\u015b\u0107 utrzymywania dw\u00f3ch lokali lub wynaj\u0119cie w\u0142asnego lokalu obcej osobie
\nb) wynaj\u0119cie mieszkania w nowej lokalizacji b\u0119dzie zbyt drogie w stosunku do korzy\u015bci wynikaj\u0105cych z nowej pracy.![](\"http:\/\/challenger.ue.poznan.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/ilc_hcmp05-01.png\")
<\/p>\n
W Polsce a\u017c 84% obywateli zamieszkuje lokale b\u0119d\u0105ce ich w\u0142asno\u015bci\u0105. W Niemczech wska\u017anik ten wynosi 53%, a w Szwajcarii 44%. To zaskakuj\u0105ce, ale co do zasady im bogatszy kraj, tym mniejszy odsetek obywateli mieszkaj\u0105cych we w\u0142asnych lokalach (polecam tekst A. Lubi\u0144skiego na ten temat w 3. numerze czasopisma \u201eChallenger \u2013 magazyn M\u0142odych Ekonomist\u00f3w\u201d). W Polsce tylko 10% obywateli zmieni\u0142o miejsce zamieszkania w ci\u0105gu ostatnich 5 lat. W Niemczech 22%, we Francji 27%, w Holandii 25%, a w Szwajcarii 33%. Tu zn\u00f3w jest pozytywna korelacja (patrz wykres) \u2013 im bogatszy kraj, tym cz\u0119\u015bciej ludzie si\u0119 przeprowadzaj\u0105. Zale\u017cno\u015b\u0107 t\u0105 mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 dwojako. Z jednej strony im bogatsze spo\u0142ecze\u0144stwo, tym wi\u0119cej os\u00f3b sta\u0107 na zmian\u0119 mieszkania\/domu. Z drugiej jednak ta zale\u017cno\u015b\u0107 mo\u017ce mie\u0107 charakter sprz\u0119\u017cenia zwrotnego \u2013 tam gdzie spo\u0142ecze\u0144stwo staje si\u0119 bardziej mobilne, tam lepiej dzia\u0142a rynek pracy i tam bezrobocie b\u0119dzie ni\u017csze a wzrost p\u0142ac wy\u017cszy.
\nPoza czynnikami kulturowymi, kt\u00f3re trudno b\u0119dzie nam w kr\u00f3tkim okresie zmieni\u0107, wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w ukszta\u0142towaniu obecnego stanu rzeczy w Polsce odegra\u0142o pa\u0144stwo. To pa\u0144stwo od lat wspiera zakup mieszka\u0144 przez m\u0142odych ludzi przez r\u00f3\u017cne programy, korzystne przede wszystkim dla deweloper\u00f3w i bank\u00f3w. To one przywi\u0105zuj\u0105 m\u0142odych do jednej lokalizacji, zmniejszaj\u0105c mobilno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Z drugiej strony to samo pa\u0144stwo nie robi nic, \u017ceby obni\u017cy\u0107 horrendalnie wysokie ceny wynajmu nieruchomo\u015bci. \u015arednio w Europie kwota potrzebna do zakupu nieruchomo\u015bci wystarczy\u0142aby na 26 lat wynajmowania. W Polsce wystarcza na zaledwie 15 lat (dane Lion\u2019s Bank, za Polskie Radio). Nie dziwne wi\u0119c, \u017ce dla m\u0142odych alternatywy s\u0105 dwie \u2013 mieszkanie z rodzicami albo kupno w\u0142asnej nieruchomo\u015bci. Wynajem mieszkania si\u0119 nie op\u0142aca. W podawanych przeze mnie wcze\u015bniej przyk\u0142adach Szwajcarii i Niemiec istniej\u0105 specjalne agencje, kt\u00f3re nak\u0142adaj\u0105 kary za ustalanie zbyt wysokich cen wynajmu przez w\u0142a\u015bcicieli lokali. W Wielkiej Brytanii w\u0142a\u015bcicielami wielu mieszka\u0144 czynszowych jest pa\u0144stwo, a obywatel mo\u017ce przez d\u0142ugoterminowe oszcz\u0119dzanie przej\u0105\u0107 mieszkanie na korzystnych warunkach.<\/p>\n
Z nadziej\u0105 patrz\u0119 na rodz\u0105cy si\u0119 program \u201eMieszkanie plus\u201d. Jego g\u0142\u00f3wnym za\u0142o\u017ceniem ma by\u0107 bowiem odej\u015bcie od wspierania w\u0142asno\u015bci mieszka\u0144 na rzecz wynajmu. Problem w tym, \u017ce podobnie jak w innych ca\u0142kiem s\u0142usznych propozycjach (np. 500+) rz\u0105d PiS jest oderwany od rzeczywisto\u015bci i nie dostrzega, \u017ce ich wprowadzanie b\u0119dzie wymaga\u0142o albo podniesienia podatk\u00f3w (z\u0142a droga) albo obni\u017cenia mniej efektywnych z punktu widzenia rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego wydatk\u00f3w (w\u0142a\u015bciwa droga), jak przywileje emerytalne czy rozbudowany system rent rodzinnych.<\/p>\n
P.S.: w\u0142asno\u015b\u0107 mieszka\u0144 ma jeszcze jedn\u0105 istotn\u0105 z punktu widzenia rozwoju gospodarczego wad\u0119 \u2013 zmniejsza sk\u0142onno\u015b\u0107 m\u0142odych ludzi do ryzyka. Najcz\u0119\u015bciej bowiem wi\u0105\u017ce si\u0119 z kredytem. A jak m\u0142ody cz\u0142owiek jest uwi\u0105zany kredytem, to szuka raczej stabilnej pracy ni\u017c ryzyka. A ryzyko to motor nap\u0119dowy innowacyjno\u015bci i ca\u0142ej wsp\u00f3\u0142czesnej gospodarki.<\/p>\n